Nachtvoedingen: wat je baby nodig heeft (en jij ook)

Gastblog door lactatiekundige Teddy Roorda.

Vraag jij je ook af hoe en wanneer je van de nachtvoedingen afkomt? Het is misschien wel dé vraag die jonge ouders het vaakst krijgen: “Slaapt hij al door?” Alsof je pas geslaagd bent als ouder wanneer je baby de hele nacht slaapt.

De realiteit is anders. De meeste baby’s worden ’s nachts wakker. Soms elk uur, soms met meerdere uren ertussen. En zelfs als je baby doorslaapt, word je als ouder vaak alsnog wakker. Nachtvoedingen horen bij het ouderschap – en ze hebben een belangrijke functie.

Het is heel normaal en gezond dat je baby ’s nachts wakker wordt voor een voeding, ook als je baby al wat ouder is. Voor een baby voelt het prettig en veilig om vaker kleine voedingen te krijgen. Het maagje is nog klein en kan geen grote hoeveelheden tegelijk verwerken.

Regelmatige voedingen

• houden de bloedsuikerspiegel van je baby stabiel

• ondersteunen groei en ontwikkeling

• zorgen voor rust en veiligheid

Ook voor jou als borstvoedende moeder hebben nachtvoedingen een functie. In de nacht maakt je lichaam meer prolactine aan, het hormoon dat de melkproductie stimuleert. Daarnaast komt tijdens het voeden oxytocine vrij – het zogenaamde knuffelhormoon – wat helpt bij ontspanning en vaak maakt dat je na de voeding sneller weer in slaap valt.

1. Een klein maagje, grote behoefte

   Pasgeboren baby’s hebben een klein maagje en drinken kleine hoeveelheden per keer. Omdat ze snel groeien, hebben ze vaak voeding nodig – ook ’s nachts. Dat is geen teken dat er iets misgaat, maar juist dat het lichaam van je baby goed werkt.
   

2. Nachtvoeding ondersteunt het slaapritme

   Baby’s maken in de eerste weken zelf nog geen melatonine aan, het hormoon dat helpt bij slapen. Uit onderzoek blijkt dat moedermelk ’s nachts meer melatonine bevat dan overdag. Nachtvoeding kan je baby dus helpen bij het ontwikkelen van een gezond dag- en nachtritme.
   

3. Belangrijk voor baby én moeder

   Nachtvoedingen dragen bij aan een goede melkproductie én versterken de band tussen jou en je baby. Het huid-op-huidcontact en de rust van de nacht spelen hierbij een belangrijke rol.

Hoeveel nachtvoedingen zijn normaal?
Daar is geen vaste regel voor. In de eerste weken voeden veel ouders elke 2 à 3 uur, ook ’s nachts. Naarmate je baby ouder wordt, kunnen de tussenpozen langer worden.

Wat normaal is, verschilt per baby en per gezin. Voor de ene ouder zijn twee nachtvoedingen prima, voor de ander voelt dat zwaar. Zolang je baby goed groeit en gezond is, zijn nachtvoedingen meestal geen reden tot zorgen.

Wanneer heeft een baby geen nachtvoeding meer nodig?
In Nederland en België wordt vaak aangehouden dat baby’s vanaf ongeveer 6 maanden in theorie zonder nachtvoeding kunnen, mits ze gezond zijn en goed groeien. In de praktijk zien we dat veel baby’s – zeker bij borstvoeding – ook in het eerste levensjaar nog één of meerdere nachtvoedingen nodig hebben.

Belangrijk om te weten: het afbouwen van nachtvoedingen betekent niet automatisch dat je baby doorslaapt.

Zeker wanneer je weer aan het werk gaat, kunnen nachtvoedingen als belastend worden ervaren. Vermoeidheid stapelt zich op, concentratie wordt lastiger en er kan twijfel ontstaan: “Hou ik dit wel vol?”

Dat gevoel is heel begrijpelijk. De zorg voor een klein mensje dat dag en nacht een beroep op je doet, is intens. En net wanneer je denkt dat je een ritme hebt gevonden, verandert er weer iets.

Je baby is niet te ‘fixen’. Dit is een fase – hoe eindeloos en vermoeiend die nu ook voelt.

Wat kan helpen, is de manier waarop je ermee omgaat:

• Maak het jezelf ’s nachts zo gemakkelijk mogelijk

• Verschoon alleen een luier als dat echt nodig is

• Leg iets lekkers of een glas water klaar

• Zorg voor een rustige, gedimde omgeving

• Probeer het moment te zien als een rustig contactmoment met je baby

En ja, je bent moe. MOE(DER). Dat mag. Er komen ook weer andere tijden.

Tips om gebroken nachten vol te houden

• Wees mild voor jezelf

• Bespreek je vermoeidheid met je partner en eventueel je werkgever

• Schrap niet-essentiële afspraken

• Plan rustmomenten in

• Ga eerder naar bed: vroeg naar bed is het nieuwe uitslapen

Wanneer jij én je baby er klaar voor zijn, kun je nachtvoedingen geleidelijk afbouwen. Niet omdat het “moet”, maar omdat het voor jullie beter voelt.

Enkele zachte tips:

• Introduceer een droomvoeding vlak voordat je zelf naar bed gaat

• Laat je partner helpen met troosten of een voeding (indien mogelijk)

• Wissel vroege ochtenden af zodat jij af en toe kunt blijven liggen

• Bouw stap voor stap af, bijvoorbeeld door voedingen iets uit te stellen

• Wees flexibel: sommige nachten lukt het niet, en dat is oké

• Onthoud dat huilen niet altijd betekent dat je baby honger heeft

Vind je het lastig of twijfel je? Schakel dan een lactatiekundige in voor persoonlijk advies.

Nachtvoedingen zijn een natuurlijk onderdeel van het ouderschap, vooral bij borstvoeding. Ze vragen veel van je, maar ze hebben ook een belangrijke functie voor de ontwikkeling en het gevoel van veiligheid van je baby.

Met geduld, liefde en realistische verwachtingen kun je deze fase doorkomen. Onthoud: elke baby is anders, en er is geen goed of fout tempo.

En hoe vermoeiend het soms ook is – deze momenten, midden in de nacht, worden later vaak dierbare herinneringen 🤍